BM uzmanları İsrail'i Batı Şeria'daki zeytin üreticilerini korumaya çağırdı

CENEVRE — BM insan hakları uzmanları pazartesi günü, yıllık zeytin hasadı sırasında yerleşimci saldırılarının artması üzerine İsrail'i Batı Şeria'daki Filistinli çiftçileri korumaya çağırdı. Bilgi Arab News'ten alınmıştır.

"Filistinli çiftçiler korunmalı ve topraklarına güvenli biçimde erişebilmelidir. Ancak yıl be yıl şiddet, yıkım ve kısıtlamalar artmaya devam ediyor," diyen uzmanlar bir açıklamada bulundu.

Uzmanlar, hasadın çiftçilerin topraklarında güvenlik ve onur içinde çalışabilecekleri bir dönem olması gerektiğini söyledi. Mevcut sezonu korku, kayıp, şiddet ve yıkım dolu bir dönem olarak niteledi.

Uzmanlar İsrail'i, güvenlik güçlerinin Filistinli çiftçileri yerleşimci saldırılarına karşı korumasını sağlamaya çağırdı. Ayrıca İsrail'in çiftçilerin araziye erişimine müdahale etmesine son vermesini istediler. Uzmanlar uluslararası topluluğu da "Filistinli sivilleri korumak için azami baskı uygulamaya" çağırdı.

BM insani yardım kuruluşu OCHA'ya göre, 2025 zeytin hasadıyla bağlantılı 178 yerleşimci saldırısı Batı Şeria'da kaydedildi. Saldırılar 88 Filistinli topluluğu etkiledi. OCHA ayrıca 6.000'in üzerinde ağacın ve fidanın "tahrip edildiğini" bildirdi. Kuruluşa göre bu sayı 2024'te kaydedilenin neredeyse iki katı ve altı yılın en yüksek rakamı.

Uzmanlar, verilen zararın uzun vadeli etkilerine dikkat çekti. "Zeytin ağaçlarının olgunlaşması yıllar alır ve nesiller boyu aileleri geçindirebilir," dediler. Uzmanlar ağaçların yok edilmesinin yalnızca bir hasadı etkilemediğini, yerel gıda sistemlerini, kültürel uygulamaları ve Filistinli toplulukların gıda hakkını da etkilediğini ekledi.

Açıklama yedi uzman tarafından imzalandı. Bunlar arasında gıda hakkı özel raportörü Sofia Monsalve Suarez ile İşgal altındaki Filistin topraklarında insan hakları özel raportörü Francesca Albanese yer alıyor. Arab News, özel raportörlerin İnsan Hakları Konseyi tarafından atanan bağımsız uzmanlar olduğunu ve Birleşmiş Milletler'in kendisi adına konuşmadıklarını bildirdi.

Haberde, İsrail'in açıklamaya yanıt verip vermediği belirtilmedi. Ayrıca OCHA'nın ağaçlara ilişkin verileri dışında Filistinli kayıplar veya mal hasarına dair bir rakam da verilmedi.

Arka plan

Arab News'e göre İsrail, 1967'den beri Batı Şeria'yı işgal altında tutuyor. Haberin aktardığına göre bölgede yaklaşık 500 bin İsrailli ve üç milyon Filistinli yaşıyor.

Arab News, 27 Ekim'de yapılacak İsrail parlamento seçimleri öncesinde Batı Şeria'da şiddetin arttığını bildirdi. Seçimin, Filistinli zeytin hasadıyla aynı döneme denk geldiğini belirten haber, hasadın İsrailli yerleşimciler tarafından defalarca aksatıldığını aktardı. Habere göre Başbakan Benjamin Netanyahu, yerleşim yanlısı seçmenleri de içeren sağcı tabanını güçlendirmeye çalışıyor. Haberde bu siyasi iddia için bir kaynak gösterilmedi.