Lavrov, bölgesel gerilimin tırmanması sırasında Tahran'ı ziyaret ediyor

TAHRAN — Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Orta Doğu savaşının başlamasının ardından İran'a yaptığı ilk ziyaret için Pazartesi günü Tahran'a geldi. Rus haber ajansları bu bilgiyi aktardı. Moskova bu süreçte arabuluculuk rolü üstlenmek istiyor.

Lavrov, Arap News'in aktardığı Rus haberlerine göre Bahreyn'den geldi. Ziyaret kapsamında İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmesi planlanıyordu.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ismail Bagayi, ziyaretin bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ele alacağını söyledi. Bu bilgi Euronews Arabic'e göre aktarıldı. Haberde Lavrov'un Arakçi ile görüşmesinin beklendiği belirtildi.

Euronews Arabic'in haberine göre Lavrov, Rusya'nın çabalarının tam ölçekli bir savaşa geri dönüşü önlemeyi amaçladığını söyledi. Haber, açıklamalarının tam metnini vermedi.

Arabuluculuk teklifi

Ziyaret, bu ayın başlarında Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Pezeşkiyan ile yaptığı bir telefon görüşmesini izledi. Her iki yayın organına göre Putin bu görüşmede Moskova'nın arabuluculuğa katkı sunmaya hazır olduğunu belirtti. Euronews Arabic'in haberine göre Lavrov, Eylül ayının sonunda Rusya'nın Hürmüz Boğazı ve Körfez'in istikrara kavuşturulmasına yardımcı olmaya hazır olduğunu söylemişti.

Yayın organı, Lavrov'un son olarak Şubat 2025'te İran'ı ziyaret ettiğini bildirdi. Haber, Rusya-İran ilişkilerinin 2022'den bu yana, askeri ve ekonomik iş birliğinin genişlemesiyle birlikte daha da yakınlaştığını yazdı.

İran üzerindeki baskı

Euronews Arabic, dokuz aylık savaşın ardından İran'a yönelik mali baskının arttığını bildirdi. Haber, ABD'li haber sitesi Axios'a atıfta bulunarak ABD Merkez Komutanlığı Komutanı Amiral Brad Cooper'ın, Hizbullah, Hamas ve Iraklı gruplar dahil olmak üzere İran destekli grupların İran Devrim Muhafızlarına fon aktardığını söylediğini aktardı. Euronews bu iddiayı bağımsız olarak doğrulamadı.

Axios'a göre Cooper ayrıca ABD'nin uyguladığı önlemlerin İran'a yaklaşık 25 milyar dolarlık petrol geliri kaybettirdiğini de belirtti. Bilgi, Euronews Arabic'e göre aktarıldı.

Yayın organının haberine göre Hürmüz Boğazı, her iki taraf için de başlıca kaldıraç noktası haline geldi. Washington, İran limanlarına ambargo uyguladı, deniz varlığını artırdı ve ABD savaş gemilerinin petrol tankerlerine boğazda refakat etmesini sağladı. Habere göre Tahran, deniz trafiği üzerinde etkisini sürdürüyor ve bazı gemilerin geçişini kendi iznine bağlıyor.

Euronews Arabic, ABD'li yetkililerin ekonomik baskının İran'ı Körfez'deki gemilere yönelik saldırıları artırmaya yöneltebileceğinden endişe ettiğini yazdı. Bu durum, dünyanın önemli petrol güzergâhlarından biri olan boğazdan kaçınmak için nakliye şirketlerini zorlayabilir.

Arka plan

Savaşı sona erdirmeye yönelik ABD önerisi üzerine görüşmeler sürüyor ve Washington, Tahran'dan yanıt vermesi için baskı yapıyor, Euronews Arabic'in haberine göre. ABD'deki ara seçimler yaklaşıyor. Yayın organı, ambargo, Hürmüz'de seyir güvenliği ve askeri operasyonların sona erdirilmesi koşulları konusunda anlaşmazlıkların sürdüğünü belirtti.

Aynı habere göre Pakistan arabuluculuğu Haziran ayında bir mutabakat muhtırasıyla sonuçlandı. Muhtıra, İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları yeniden başlatması ve ABD'nin İran'a saldırılar düzenlemesinin ardından Temmuz ayında çöktü.

Kaynaklar, Lavrov'un Tahran'a belirli bir öneri getirip getirmediğini belirtmedi. İncelenen materyallerde ne Kremlin ne de İran hükümeti görüşmelere ilişkin bir açıklama yayımlamıştı.