Netanyahu bloğu erken İsrail oy sayımında önde, Arap partiler denge unsuru

İSRAİL — Benjamin Netanyahu'nun bloku, salı günkü parlamento seçimine ilişkin kısmi sonuçlarda önde yer aldı; ancak çarşamba günü çoğunluğu elde edemedi. İsrail medyasına göre, 120 sandalyeli Knesset'te Arap partilerinin denge unsuru olması bekleniyordu.

Anadolu Ajansı, Times of Israel ve Merkezi Seçim Kurulu'na dayanarak, oyların yüzde 72,4'ünün sayıldığını bildirdi. Bu aşamada Netanyahu'nun blokunun 54 sandalye kazanacağı öngörülüyordu; hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeden yedi eksik. Gadi Eisenkot'un önderliğindeki muhalefet bloku ise 48 sandalye kazanacağı tahmin ediliyordu. Ağırlıklı olarak Arap partilerinin ise 18 sandalye alacağı öngörülüyordu.

Rakamlar, haber kuruluşları arasında ve sayımın farklı aşamalarında hafif farklılık gösteriyor. The New Arab, oyların yüzde 60'ın üzerinin sayıldığı aşamada Netanyahu liderliğindeki bloğun 56 sandalyeye sahip olduğunu, çoğunluğun yaklaşık beş sandalye altında kaldığını bildirdi. Al Jazeera Arabic, Telegram'da yaptığı bir paylaşımda, İsrail'in Kanal 12'sinin oyların yüzde 66'sının sayıldığını ve Netanyahu kampının 54, Eisenkot kampının 48, Arap partilerinin ise 18 sandalye aldığını aktardı. Palestine Chronicle ise başka bir Telegram paylaşımında, geçici rakamlar olarak Netanyahu kampına 55, muhalefete 49 sandalye verdi. Bu paylaşımlar bağımsız olarak doğrulanamadı. Tüm rakamlar geçici niteliktedir.

Parti tahminleri

Anadolu'nun haberine göre, Netanyahu'nun Likud partisinin 27 sandalyeyle önde götürmesi bekleniyordu. Eisenkot'un Yashar partisinin 21 sandalye kazanması öngörülüyordu. Demokratlar ve Yisrael Beiteinu'nun her biri sekiz sandalye alacağı tahmin ediliyordu. Shas, Birleşik Tevrat Yahudiliği ve Otzma Yehudit'in her birinin yedi sandalye alması bekleniyordu.

Arap partileri arasında, Ortak Liste'nin 12 sandalye, Birleşik Arap Listesi'nin ise, Ra'am olarak da bilinen bu listenin altı sandalye kazanacağı öngörülüyordu. Anadolu, sayım sürdükçe sonuçların değişebileceğini belirtti.

BBC Bangla, oyların yüzde 70'inden fazlası sayıldıktan sonra ne Netanyahu'nun ne de Eisenkot'un blokunun 61 sandalye eşiğine ulaşmasının olası görünmediğini bildirdi.

Arap partiler

The New Arab'ın haberine göre, İsrail'in ana televizyon kanallarının çıkış anketleri, iki Arap listesinin birlikte yaklaşık 20 sandalye kazandığını gösteriyordu. Bu sayının 2022 seçimindeki 10 sandalyeden yüksek olduğu belirtildi. Haber sitesine göre Arap seçmenler yüksek oranda sandık başına gitti. Ayrıca Arap vatandaşların İsrail nüfusunun yüzde 20'sini oluşturduğu kaydedildi.

The New Arab'ın yayımladığı bir fotoğraf altyazısına göre, Ortak Liste, sandıkların kapanmasının ardından 27 Ekim'de Nasıra'daki genel merkezinde bir toplantı düzenledi.

Liderlerin açıklamaları

Netanyahu çarşamba günü erken saatlerde konuştu. The New Arab'a göre "Güçlü, sağcı, milliyetçi bir hükümet kurmalıyız" dedi. Ekledi: "İsrail'i tehlikeye atmamalı ve Siyonizm karşıtı Arap partilerine dayanan bir hükümet kurmamalıyız." The New Arab, Netanyahu'nun Arap partileriyle ortaklığı vatana ihanet olarak nitelendirdiğini aktardı.

BBC Bangla, Netanyahu'nun gece boyunca destekçilerine sağ blokun Siyonist ve Yahudi seçmenlerin desteğine sahip olduğunu söylediğini bildirdi. Haber kuruluşuna göre milliyetçi, sağcı bir hükümet çağrısında bulundu.

BBC Bangla'ya göre Eisenkot da gece boyunca Yashar partisinin destekçilerine hitap etti. Yayın kuruluşu, çıkış anketlerinin çoğunun başlangıçta muhalefetin önde olduğuna işaret ettiğini aktardı. Eisenkot'un seçmenlerin değişimi seçtiğini ve Netanyahu'nun başbakan olarak kalmasına karşı oy kullandığını söylediği bildirildi. Ayrıca tüm İsrail vatandaşlarına hizmet edecek istikrarlı bir hükümet için çalışacağına söz verdiği aktarıldı.

Demokratların lideri Yair Golan, çarşamba günü muhalefet müttefiklerine Netanyahu'yu görevden uzaklaştırmak için Arap partileriyle birlikte çalışma çağrısında bulundu. The New Arab'a göre Golan, X'teki bir paylaşımında "Artık Yahudi oyları ile Arap oyları arasındaki Netanyahu'nun ırkçı ayrımını kabul etmemeliyiz" dedi. Ekledi: "Sorumluluğumuz var. İsrail'in Arap vatandaşlarıyla ortaklık içinde bir değişim hükümeti kurma fırsatımız var."

Doğrulanmayan noktalar

Sandalyelerin nihai dağılımı henüz belli değil. Palestine Chronicle, bir Telegram paylaşımında, İsrailli asker personelin kullandığı yaklaşık 650.000 oyun henüz sayılmadığını bildirdi. Paylaşımda, tartışmanın olası partili milletvekili geçişleri, koalisyon yeniden yapılanmaları veya yeni bir seçim üzerine kaydığı belirtildi. Ayrıca Netanyahu'nun hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak görevde kalacağı iddia edildi. Bu noktalar bir sosyal medya paylaşımından geliyor ve yukarıda anılan haber kuruluşları bunları bildirmedi.

TRT World, bir Telegram paylaşımında ne Netanyahu'nun koalisyonunun ne de Netanyahu karşıtı koalisyonların çoğunluğu sağlayamadığını belirtti. Bu, diğer haber kuruluşlarının kısmi rakamlarıyla örtüşüyor.

Arka plan

BBC Bangla'ya göre, İsrail'de Knesset'te hiçbir parti tek başına mutlak çoğunluk kazanmadı. Bu nedenle İsrail her zaman koalisyonlarla yönetildi.

Sayım tamamlandıktan sonra cumhurbaşkanı parti liderleriyle görüşür. Ardından BBC Bangla'nın bildirdiğine göre, hükümet kurma ihtimali en yüksek görülen adayı davet eder. Bu adayın koalisyon kurmak için 28 günü vardır ve 14 günlük ek süre talep edebilir.

Görüşmeler başarısız olursa cumhurbaşkanı başka bir adaya şans verebilir. Bu da başarısız olursa Knesset üyeleri cumhurbaşkanından üçüncü bir lidere yaklaşmasını isteyebilir. Hiçbir hükümet kurulamazsa yeni seçimler çağrısı yapılır.

BBC Bangla'nın aktardığına göre, İsrail 2019 ile 2022 arasında partilerin defalarca iş birliği yapamaması üzerine beş ayrı seçim yaptı. 2022 seçiminde Netanyahu'nun Likud partisi 120 sandalyenin 32'sini kazanarak en büyük parti oldu. Ardından birkaç aşırı sağcı partiyle koalisyon kurdu ve kendisi ile müttefiklerine 64 sandalyelik çoğunluk sağladı, yayın kuruluşu bildirdi.