İsrail, işgal altındaki Batı Şeria'da zorla yerinden etmeleri genişletiyor; Halil'deki yerinden edilenlerin sayısı 3.000'i aştı

HALİL, işgal altındaki Batı Şeria — Yerel yetkililer pazartesi günü, İsrail ordusunun kentte ve çevresindeki valilikte askeri operasyonu genişletmesiyle birlikte cuma gününden bu yana Halil'de 3.000'den fazla Filistinlinin evlerinden zorla çıkarıldığını açıkladı.

Halil Valisi Halid Dudin, valilik genelinde 488 ailenin, yani 3.171 kişinin yerinden edildiğini söyledi. Belediye Başkanı Yusuf el-Cabari ise Al Jazeera'ye, yerinden edilenlerin 3.043'ünün kent sınırları içinden geldiğini belirtti.

Halil'deki belediye yetkililerine göre, yerinden edilenlerin çoğunluğunu kadınlar, çocuklar ve yaşlılar oluşturuyor. Al Jazeera, İsrail'in kent genelinde kapatma uyguladığını bildirdi. Filistin Esirler Derneği, son dört günde en az 71 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

Yıkımlar ve evlerin askeri amaçla kullanımı

Al Jazeera, İsrail ordusunun ayrıca konut binaları, fabrikalar ve yolları yok eden yıkımlar gerçekleştirdiğini bildirdi. Haberde askerlerin yolları kapattığı, evlere baskın düzenlediği ve Filistinlilere saldırdığı belirtildi. Bu anlatımlar Al Jazeera'ye ve Filistinli yetkililere ait. Mevcut materyalde İsrail ordusunun kendi davranışına ilişkin açıklaması yer almadı.

Haber kuruluşu ayrıca askerlerin yerinden edilen ailelere ait onlarca evi askeri karakola ve sahada sorgu merkezine dönüştürdüğünü bildirdi.

Al Jazeera'ye konuşan, Al-Quds Açık Üniversitesi'nde (Hebron) çağdaş tarih profesörü Noman Amr, tahliyelerin üç kategoriye ayrıldığını söyledi: yıkım için, intikam ve toplu cezalandırma için ve askeri kullanım için. Amr, bu önlemlerin "geçici bir tahliye ya da sürgün fikrini aşan" boyutta olduğunu belirtti.

Amr'a göre nihai hedef, "yeni bir gerçeklik dayatmak." — Noman Amr, çağdaş tarih profesörü, Al-Quds Açık Üniversitesi

İsrailli yetkililerin açıklamaları

Al Jazeera'nin aktardığına göre operasyon, cuma günü Halil yakınlarında bir silahlı saldırıda iki İsrailli askerin öldürülmesinin ardından başladı. Başbakan Benyamin Netanyahu, operasyonu 1967 savaşından bu yana "görülmemiş" bir eylem vaadiyle gerekçelendirdi.

Al Jazeera'nin bildirdiğine göre Netanyahu ve Savunma Bakanı İsrail Katz, Halil'e "Cenin kampı modelini" uygulamayı planladıklarını açıkladı. Haberde, bu modelin sakinlerin zorla tahliyesini, ev aramalarını, silahlara el koymayı ve yolların buldozerle yıkılmasını içerdiği belirtildi.

Yerleşimci faaliyetleri

Telegram'da yayımlanan ayrı bir paylaşımda Quds News Network, İsrailli yerleşimcilerin Halil'in kuzeybatısındaki Beyt Kahil kasabasında Filistinlilere ait arazilere el koyduğunu bildirdi. Bu iddia bir sosyal medya paylaşımına dayanıyor ve bağımsız olarak doğrulanmadı.

Al Jazeera, zeytin hasadı yapanlara yönelik saldırıların Batı Şeria genelinde sık görüldüğünü belirtti. Haber kuruluşu, gerilimin artmasını İsrail'de salı günü yapılacak genel seçimle ilişkilendirdi; Netanyahu bu seçimde yeniden seçilmeyi hedefliyor.

Arka plan

İnsan hakları örgütleri, Halil operasyonunu 2025 başında Cenin, Nur Şems ve Tulkarm mülteci kamplarında yürütülen "Demir Duvar" operasyonuyla karşılaştırdı. Al Jazeera'ye göre bu operasyonda en az 102 kişi öldürüldü, 33.000'den fazla kişi yerinden edildi ve kamplardaki konut binalarının yarısından fazlası yıkıldı.

Al Jazeera, Katz'ın daha önce Cenin'de uygulanan taktikleri "Gazze'deki tekrarlanan baskınlar yönteminden çıkarılan ilk ders" olarak tanımladığını belirtti. Haber kuruluşu, üçüncü yılına giren Gazze savaşında 74.000'den fazla kişinin öldüğünü bildirdi. Kuruluş, incelenen materyalde bu rakam için bir kaynak ya da tarih vermedi.

Al Jazeera'nin aktardığına göre insan hakları uzmanları, Halil operasyonunu Filistin nüfusunu kalıcı olarak yerinden etme çabası olarak niteliyor. İsrailli yetkililer ise operasyonu iki askerin öldürülmesine verilen bir karşılık olarak çerçeveledi.