Endonezya İnsan Hakları Kurumu, Sukoharjo'daki İslami yatılı okulda polis aramasının ardından psikolojik destek çağrısında bulundu

SUKOHARJO — Endonezya Ulusal İnsan Hakları Komisyonu (Komnas HAM), 27 Ekim 2026'da Orta Java'nın Sukoharjo kentindeki Hamalatul Qur'an İslami yatılı okulunda yapılan polis aramasından etkilendikleri bildirilen öğrenciler, öğretmenler ve iki küçük çocuk için psikolojik iyileşme desteği çağrısında bulundu.

Komnas HAM'a göre arama, Orta Java Bölge Polisi, Sukoharjo İlçe Polisi ve Mobil Tugay (Brimob) birliğinden oluşan ortak ekipler tarafından Batı Endonezya saatiyle yaklaşık 03.20'de gerçekleştirildi. Komnas HAM Başkanı Anis Hidayah, açıklamasını 1 Kasım Pazar günü Cakarta'da yaptı.

Baskının anlatımı

Okulu işleten Al-Mukmin Da'wah ve Sosyal Vakfı'nın 29 Ekim 2026 tarihli bir mektubunda, öğrencilerin ve dört kadın öğretmenin (ustazah) uyuduğu yurt binasının kapısının onlarca silahlı memur tarafından zorla açıldığı, 10 ila 16 yaşları arasındaki 12 öğrencinin bulunduğu belirtiliyor. Mektupta ayrıca memurların insanları silahla tehdit ettiği ve başörtüsü (jilbab) takmayan öğrencileri dışarı çektiği iddia ediliyor. Bu iddialar vakfın mektubundan geliyor. Komnas HAM, bunları ilk bilgi olarak aldığını söyledi.

Üç ve beş yaşlarındaki iki çocuk da dahil olmak üzere on beş sakin, bir ebeveyn, vasi ya da avukat bulunmadan Mojolaban Polis Karakolu'na ve Sukoharjo İlçe Polisi'ne götürüldü. Hepsi, polisin soruşturulan suç dosyasıyla bağlantılı bir kanıt bulamaması nedeniyle ifadelerinin alınmasının ardından evlerine gönderildi.

Haberlere göre olay, öğrencileri travmatize etti, dersleri aksattı ve el konulan eşyaların iadesini çözümsüz bıraktı.

Tepkiler

Anis Hidayah, okulun idari statüsünün, resmi bir izni olmasa bile, aramanın yürütülme biçimini haklı çıkaramayacağını söyledi. Anis, "Kolluk görevlileri yine de Ceza Muhakemesi Kanunu'na (KUHAP) ve çocuk koruma hükümlerine uymak zorundadır" dedi.

1 Kasım Cumartesi günü Ma'had Al-Abqari Indonesia'nın kız öğrencileri bir Instagram hesabı üzerinden açıklama yayımlayarak Hamalatul Qur'an öğrencileriyle dayanışma içinde olduklarını bildirdi. Açıklamada, iddia edilen gözdağı ve usul ihlallerinin şeffaf ve bağımsız biçimde soruşturulması istendi. Açıklamada iddialara ilişkin ayrıntı verilmedi.

Neden önemli

Komnas HAM, aramanın özellikle sabahın erken saatlerinde ve yanında bir kadın polis memuru (Polwan) bulunmadan yapılmış olması nedeniyle yatılı okuldaki kızlar için mahremiyet, güvenlik ve onur konularında kaygı yarattığını belirtti. Kurum, memurların güç kullanmasının orantılı ve zorunlu olması gerektiğini söyledi.

Komnas HAM ayrıca, Endonezya'nın çocuk ceza adalet sistemi kapsamında sorguya çekilen çocukların, bir ebeveyn ya da vasinin, toplum denetim görevlisinin ve bir avukatın bulunması dahil olmak üzere özel korunma hakkına sahip olduğunu belirtti.

Arka plan

Arama, ayrı bir olayın ardından yapıldı. Orta Java polisi, 12 Eylül 2026'da Sukoharjo'nun Grogol ilçesindeki Parangjoro köyünde domuz eti satan bir erişteci dükkânının (warung mi babi) kundaklanmasını soruşturduğunu açıkladı. Antara'ya göre polis, 19 Ekim'de baş harfleri ST olan ve daha önce terörizm suçundan hüküm giymiş bir şüpheliyi tutukladı. Orta Java Polis Başkanı Tümgeneral Roy Hardi Siahaan ise 30 Ekim'de ikinci bir şüpheli olan I.'yi aradıklarını söyledi. Kaynaklar, Hamalatul Qur'an aramasının bu şüphelilerle ya da dükkân yangınıyla bağlantılı olup olmadığını belirtmiyor.

Sırada ne var

Komnas HAM, ilk bulguları incelemek üzere polisten, vakıftan, öğrencilerden ve Sukoharjo Kadın ve Çocuk Koruma Teknik Birimi'nin (UPTD PPA) başkanından bilgi isteyeceğini açıkladı. Kurum, Orta Java Polis Başkanı'ndan kadın yatılı okullarda yapılacak aramalara ilişkin standart işletme prosedürlerini gözden geçirmesini istedi. Bu prosedürlerde kadın memurların ve dini liderlerin katılımının sağlanması ile gerçek bir can tehdidi olmadıkça 22.00 ile 06.00 arasında arama yapılmaması öngörülüyor. Kurum ayrıca olayla ilgisi olmayan kişisel eşyaların iadesini ve okuldaki polis çevresinin kaldırılarak derslerin yeniden başlayabilmesini talep etti.

Komnas HAM ayrıca Tanık ve Mağdur Koruma Kurumu'ndan (LPSK) ve Kadın Güçlendirme ve Çocuk Koruma Bakanlığı'ndan destek istedi. Kaynaklar, polisin bu taleplere yanıt verip vermediğini belirtmiyor.