Amnesty: İngiliz üniversiteleri Filistin yanlısı aktivizmi bastırmak için koordineli hareket etti

LONDRA — Amnesty International'ın 20 Ekim 2026 Salı günü yayımladığı bir rapora göre, İngiliz üniversiteleri öğrenci kampüslerinde Filistin yanlısı aktivizmi bastırmak için birlikte çalıştı. Raporun başlığı Silencing Dissent (Muhalefetin Susturulması).

Middle East Eye'ın aktardığına göre rapordaki bulgular, Bilgi Edinme Özgürlüğü (FOI) kapsamında açıklanan belgelere dayanıyor. Bu belgeler, üniversitelerin Filistin dayanışma protestolarına müdahale ederken "izole şekilde hareket etmediklerini, baskıcı tepkileri teşvik eden bir ağ içinde faaliyet gösterdiklerini" ortaya koydu. Rapora göre FOI kapsamındaki mesajlarda üniversite yöneticilerinin disiplin önlemlerini görüştüğü görülüyor. Bunlar arasında protestoları durdurmaya yönelik ihtiyati tedbir kararları ile öğrenci protestocuların İngiltere'nin terörle mücadele programı Prevent'e yönlendirilmesi yer alıyor. Northampton Üniversitesi'nden açıklanan e-postalarda üst düzey personelin protestoları kontrol altına alma taktiklerini paylaştığı ortaya çıktı. Raporda, bir yöneticinin meslektaşlarına diğer kurumların öğrenci protestocularını "kilitleyip kilitlemediğini" sorduğu belirtiliyor.

Rapora göre, 142 İngiliz üniversitesini temsil eden Universities UK (UUK) ağı merkezi bir rol oynadı. UUK, Filistin yanlısı çadır kampların kurulduğu kampüslerin rektörleriyle haftalık görüşmeler düzenledi. Rapor bu görüşmeleri, "uygulamaları paylaşmak ve yaklaşımları uyumlaştırmak için standart bir forum" olarak tanımlıyor.

Rapor ayrıca bu çabaları hükümetle de ilişkilendiriyor. Kent Üniversitesi'nden elde edilen FOI belgeleri, UUK'nın hükümet bakanlıkları ve üst düzey bakanlarla yakın çalıştığını gösteriyor. Rapora göre UUK, rektörler ile Downing Street arasında görüşmeler organize etti ve hükümetin beklentilerini üye kurumlara iletti. Protestolar yoğunlaşırken UUK ayrıca Eğitim Bakanlığı ve Öğrenci Ofisi (OfS) ile çalışarak üniversitelere itibar riski, protesto yönetimi ve hukuki ihtiyati tedbirler konusunda danışmanlık yaptı.

Raporun tespitine göre üniversite güvenlik görevlileri, müdahalelerini Üniversite Baş Güvenlik Görevlileri Derneği'ne (Aucso) bağlı olarak koordine etti. Ulusal seferberliklerden önce Aucso Güneybatı bölgesi başkanı stratejik brifingler dağıttı. Rapora göre bu brifingler üniversitelere veri koruma görevlileriyle istişare etmelerini ve iç güvenlik yazışmalarını korumak için FOI muafiyetlerini uygulamalarını tavsiye etti. Rapora göre Aucso ayrıca yerel kullanım için merkezi olarak hazırlanmış basın şablonları da sağladı.

Rapor, en az dokuz üniversitenin özel istihbarat firmalarından tehdit brifingleri aldığını belirtiyor. Bu firmalar arasında Horus Security Consultancy Ltd, Mitie Intelligence Hub ve risk uzmanı Global Situational Awareness (GSA) yer alıyor. Rapora göre istihbarat güncellemeleri çoğu zaman şiddet içermeyen öğrenci eylemlerini ciddi tehdit olarak sınıflandırdı. Rapor, Mayıs 2025'te öğrencilerin öncülük ettiği eylem haftalarının Küresel Güvenlik Operasyon Merkezi (GSOC) tarafından "yüksek tehdit seviyesi" olarak değerlendirildiğini aktarıyor.

Brifinglerde ayrıca "Nehirden denize" gibi barışçıl sloganların da "tırmandırıcı söylem" olarak işaretlendiği belirtiliyor. Brifingler, yetkililere en az 15 üniversite bünyesindeki Filistin derneğinin sosyal medya hesaplarını izlemelerini önerdi. Rapor, SOAS, Leeds, Imperial College London ve Glasgow'daki grupların adını veriyor.

Doğrulanmamış ve yanıtsız kalan açıklamalar

Middle East Eye'ın bildirdiğine göre, bu haber yazılırken UUK, yorum talebine yanıt vermedi. Bu rapor, raporda adı geçen üniversitelerin, Aucso'nun veya özel firmaların herhangi bir yanıtını içermiyor. Middle East Eye'ın haberi, güvenlik firmalarının veya üniversitelerin bulguları reddedip reddetmediğini belirtmiyor.

Arka plan

Rapor, üniversitelerin İsrail ile bağlantılarına ilişkin protestoları kapsıyor; rapor bunu Gazze'ye yönelik bir savaş olarak tanımlıyor. Middle East Eye haberindeki AFP'ye atfedilen bir fotoğrafa göre Filistin yanlısı öğrenci protestocular 7 Ekim 2025'te Londra'da üniversitelerarası bir yürüyüş düzenledi. Prevent programı, İngiltere hükümetinin üniversiteler dahil kamu kurumlarına yönelik terörle mücadele stratejisidir.

Bu haberdeki tüm bilgiler tek bir kaynaktan, Amnesty International raporunun bulgularını aktaran Middle East Eye'dan geliyor. Amnesty'nin tam raporu bu haber için kullanılabilir değildi.