Al Arabiya: 4 Kasım'dan önce Türkiye'de İran toplantısı için istişareler sürüyor

ORTADOĞU — Al Arabiya, çarşamba günü Telegram'da yaptığı bir paylaşımda, 4 Kasım'dan önce Türkiye'de İran konusunda bir toplantı düzenlenmesi için istişarelerin sürdüğünü bildirdi. Paylaşımda başka ayrıntı yer almadı.

Tek satırlık paylaşımda kimin katılacağı, toplantıya hangi kentin ev sahipliği yapacağı ya da neyin görüşüleceği belirtilmedi. Bilginin kaynağı da gösterilmedi. Paylaşım doğrulanmış değil; incelenen materyallerde planı doğrulayan bir hükümet ya da resmî açıklama bulunmadı.

Doğrulanmayan noktalar

Türkiye'nin rolü, olası bir toplantının biçimi ve katılımcılar hiçbir resmî kaynak tarafından açıklanmadı. Toplantının bu hafta diğer haber kuruluşlarının bildirdiği Katar öncülüğündeki arabuluculuk çabalarıyla bağlantılı olup olmadığı da belirsiz.

Arabuluculuk çabaları

Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi çarşamba günü, Tahran'ın arabulucularla savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için yedi günlük bir planın nasıl hayata geçirilebileceğini görüştüğünü söyledi. Bilgi, Arab News'in haberine göre aktarıldı.

Araghchi, X'te yaptığı bir paylaşımda şunları kaydetti: "Cesur Silahlı Kuvvetlerimiz vatanı savunmaya tam olarak hazır olsa da İran, diplomasinin başarılı olması için fırsat tanımaya devam ediyor." Araghchi, İran'ın "aracılarla yakın ve süregelen temas halinde" olmayı sürdürdüğünü de ekledi.

ABD'li Axios sitesi çarşamba günü, Katar öncülüğündeki bölgesel arabulucuların ABD ile İran arasındaki müzakereleri yeniden başlatmak için "diplomatik bir anlaşma" yönünde baskı yaptığını bildirdi. Axios'un ABD, İsrail ve diğer bölgesel kaynaklara dayandırdığı habere göre amaç, 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinin ardından savaşın yeniden başlamasını önlemek. "4 Kasım'dan önce" olarak önerilen toplantı tarihi ise bu oylamadan bir gün sonrasına denk geliyor.

Axios ayrıca Katarlıların, İran'ın bombalanan nükleer tesislerine BM denetçilerinin girmesine izin vermesi için ABD'den bazı yaptırımların hafifletilmesi karşılığında İran'ı ikna etmeye çalıştığını bildirdi. Arab News bu iddiayı Axios'a atfetti; ancak bağımsız olarak doğrulamadı.

İran, bir Katar heyetinin pazar günü müzakerelerin durumu, Hürmüz ve enerji arzı dahil gelişmeleri görüşmek üzere Tahran'ı ziyaret ettiğini açıkladı.

Arka plan

Arab News'e göre ABD ve İsrail, İran'a karşı savaşı şubat ayında başlattı. O tarihten bu yana İran, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ele geçirdiğini ileri sürüyor ve izni olmadan geçmeye çalışan gemileri düzenli olarak hedef alıyor. ABD ise İran limanlarına karşı deniz karadeniz ablukası uyguluyor.

İran, eylül ayında yedi günlük bir planı öne sürdü ve bunu Katar aracılığıyla ABD'ye iletti. Araghchi o dönemde, Orta Doğu genelinde ateşkes dahil "gerekli koşullar" yerine getirilirse Hürmüz'ün yedi gün içinde yeniden açılacağını söylemişti. İran ayrıca yurt dışında dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını, petrol sektörüne yönelik yaptırımların kaldırılmasını ve ABD deniz ablukasının sona ermesini talep ediyor.

Arab News, açıklamaların ABD ve İsrail'in İran'a yeniden saldırı yapılabileceğine dair artan tehditlerde bulunduğu bir dönemde geldiğini belirtti. Haber sitesi, özellikle haziran ayında kalıcı bir çözüme giden yolu çizen anlaşmanın çökmesinden bu yana diplomatik çabaların tıkandığını kaydetti.

Katar Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı bir fotoğrafta, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman bin Cassim Al Sani'nin 27 Ağustos'ta Tahran'da Araghchi ile görüştüğü görülüyor.