ABD-İran savaşının yeniden başlamasını önlemek için diplomatik temaslar yoğunlaşıyor; IRGC bir insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı

TAHRAN — The New Arab'ın aktardığına göre, bölgesel ve uluslararası devletler, İran bir ABD insansız hava aracını düşürdüğünü açıklarken, Birleşik Devletler ile İran arasında tam ölçekli bir savaşın yeniden başlamasını önlemek amacıyla pazartesi ve salı günleri diplomatik faaliyetlerini artırdı.

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), salı günü erken saatlerde Hürmüz Boğazı üzerinde bir ABD MQ-9 insansız hava aracını önleyip imha ettiğini açıkladı. İran devlet medyasının aktardığı açıklamada, saldırıyı IRGC'nin hava kuvvetleri birimine bağlı gelişmiş bir hava savunma sisteminin gerçekleştirdiği belirtildi. Middle East Eye bu iddiayı aktardı. İncelenen materyalde ABD'nin bir yorumu yer almıyor ve iddia bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Rus ve Pakistanlı ziyaretler

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, pazartesi günü Rus meslektaşı Sergey Lavrov'u İran'da ağırladı. The New Arab'a göre bu, Lavrov'un çatışmanın başlangıcından bu yana yaptığı ilk ziyaret.

Arakçi salı günü X'te yaptığı paylaşımda, iki tarafın geniş bir konu yelpazesini ele aldığını yazdı. "Avrupa'dan Batı Asya'ya kadar her şeyi ele aldık; Lübnan, Filistin, Ukrayna ve Yemen dahil. Ekonomik ve nükleer iş birliğinin genişletilmesine de odaklandık" diye yazdı. Ayrıca şunu ekledi: "Tarihimizde İran ile Rusya hiçbir zaman şu anki kadar yakın çalışmadı."

Lavrov ziyaretten önce, Moskova'nın çabalarının "büyük çaplı bir savaşın geri dönmesini önlemeyi amaçladığını" söyledi. The New Arab'ın aktardığına göre bu açıklamayı, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin hâlâ tıkanmış durumda olduğu bir dönemde yaptı. Haber sitesi, Moskova'nın Orta Doğu savaşında arabuluculuk rolü üstlenmek istediğini bildirdi.

Pakistan Ordu Komutanı General Asım Münir'in, İran'ın yarı resmi Tasnim haber ajansına göre salı günü Tahran'a gelmesi bekleniyor. The New Arab bu habere atıfta bulundu. Kaynak materyal, Münir'in görüşmelerde hangi konuları ele alacağını belirtmiyor.

The New Arab'ın haberinde, bölgesel ve uluslararası devletler yeniden çatışmaların önüne geçmeye çalışırken diplomatik faaliyetin "önemli ölçüde yoğunlaştığı" belirtildi. Kaynak metin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile İranlı meslektaşı arasındaki bir görüşmeye yapılan atıftan sonra kesiliyor. Bu görüşmenin içeriği mevcut değil.

Trump NATO müttefiklerini eleştiriyor

ABD Başkanı Donald Trump, NATO müttefiklerini İran savaşı konusunda eleştirdi ve bu ülkelerin Washington'a "yardım etmek için orada olmadığını" söyledi. Middle East Eye, Trump'ın bir seçim mitinginde yaptığı açıklamaları aktardı.

Middle East Eye'a göre Trump şunları söyledi: "Avrupa'nın kusurlarına ve zayıflıklarına rağmen onun yanındayız... Ama yakında doğru yolu bulmazlarsa, ki bulmak zorundalar, ayrılmaktan başka çaremiz kalmayacak." Haberde, Trump'ın ayrılmaktan neyi kastettiği belirtilmiyor.

Hegseth İsrail'de

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Middle East Eye'ın aktardığı Axios haberine göre, pazartesi günü İsrail'e yaptığı duyurusuz bir ziyarette İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile görüştü. Axios, Pentagon'un ve Washington'daki İsrail Büyükelçiliği'nin yorum yapmayı reddettiğini bildirdi. Habere göre Netanyahu'nun ofisi yorum talebine hemen yanıt vermedi. İncelenen materyalde ziyareti yalnızca Axios bildirdi ve iki hükümet de ziyareti doğrulamadı.

Middle East Eye'a göre yerel kaynaklar ayrıca güney ve doğu Suriye ile Irak'ın güneyindeki Müsenna valiliği üzerinde İsrail savaş uçaklarının uçtuğunu bildirdi. Kaynak materyalde bu haberler İsrail makamları tarafından doğrulanmadı.

Yemen ve Suudi Arabistan

İran destekli Yemen Husileri pazartesi günü Suudi enerji, havalimanı ve askeri hedeflerine yönelik birkaç saldırı düzenlediklerini açıkladı. The New Arab'a göre grup, Yanbu'daki bir Aramco tesisini, Şeybe petrol sahasını, Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nı ve Abha Havalimanı'nı adıyla andı.

The New Arab haberinde, Suudi Arabistan'dan hemen bir doğrulama gelmediği ve Reuters'in iddiaları hemen doğrulayamadığı bildirildi.

Ayrıca Yemen'deki Suudi önderliğindeki koalisyon, Middle East Eye'ın aktardığına göre Husilerin tekne ile silah, füze ve askeri teçhizat kaçakçılığı yapmasına karşı uyarıda bulundu. Koalisyonun Ortak Kuvvetler Komutanlığı, bu tür eylemlerin Yemen'in ve ötesinin güvenliğini tehdit ettiğini söyledi. Tekne sahiplerinin gruba yardım etmemesi çağrısında bulundu.

Doğrulanmamış olanlar

Birkaç iddia hâlâ doğrulanmamış durumda. IRGC'nin insansız hava aracının düşürüldüğüne ilişkin açıklaması İran devlet medyasından geliyor. Husilerin Suudi hedeflerine yönelik saldırı iddiaları Suudi Arabistan tarafından doğrulanmadı ve bağımsız olarak kontrol edilmedi. Hegseth'in ziyareti Axios haberine dayanıyor; İsrail savaş uçaklarının görüldüğüne dair haberler ise isimsiz yerel kaynaklardan geliyor.

Arka plan

The New Arab, çatışmayı ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı olarak tanımlıyor. Kaynaklar savaşın başlangıç tarihini, bilançosunu veya varsa ateşkes koşullarını vermiyor. Yalnızca Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin tıkandığını ve diplomatların büyük çaplı çatışmaların yeniden başlamasını önlemeye çalıştığını belirtiyorlar.

Haberlerde adı geçen Hürmüz Boğazı, IRGC'nin insansız hava aracını düşürdüğünü söylediği yer olarak anılıyor; ancak raporlar olayın yeri veya koşulları hakkında başka bilgi vermiyor.

The New Arab ayrıca Trump'ın İsrail seçimleri öncesinde Netanyahu'yu desteklediğini bildirdi. Habere göre Gazze'deki Filistinliler bu desteği, ABD'nin İsrail'e yönelik baskısının artmayacağının işareti olarak görüyor. Bu tepki, haber sitesinin Filistinlilerin görüşlerine ilişkin aktarımı olup kaynaklarda İran'daki diplomasiyle bağlantılı değil.