Trump ve Netanyahu İran'ı uyarıyor, yeniden savaş korkusu büyüyor

KUDÜS — ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, savaşın yeniden başlamasını istemediklerini belirtirken İran'a yönelik kamuoyu önünde uyarılarda bulundu. Bu bilgiler, 19 Ekim 2026'da yayımlanan bir JTA haberine dayanıyor.

Trump, pazar günü Netanyahu'yu başbakanlık için destekledi. Netanyahu'nun liderliğinin İran'a karşı olası yeni bir harekât için kritik olduğunu söyledi, JTA'nın haberine göre.

Netanyahu, Channel 14'e verdiği röportaj da dahil olmak üzere birkaç röportajda, İran'ın İsrail'e yönelik herhangi bir saldırının bedelini ağır ödeyeceğini söyledi.

"İran bir hata yapıp bize saldırmaya kalkarsa, hayatının en büyük hatasını yapmış olacak." — Benjamin Netanyahu, İsrail Başbakanı

Netanyahu ayrıca, İsrail'in 27 Ekim'deki seçimlerinden haftalar önce savaşa dönüşün Ismail için "uygun olmadığını" söyledi. JTA, İsrail'de posta yoluyla oy kullanma imkânı bulunmadığını not etti.

Trump, geçen hafta Atlanta'da gazetecilere "İran'a neler yaptığımızı görmek için bekleyin" dedi; bilgiler aynı habere dayanıyor.

Al Jazeera Arabic ve Al Jazeera Mubasher'ın pazartesi günü Telegram'da yayımladığı paylaşımlarda, Trump'ın ABD ordusunun gücünden şüphe edenlere "Venezuela'ya ya da İran'a sorun" dediği belirtildi. Paylaşımlar doğrulanmamış; kaynak metin, Trump'ın bu sözleri nerede ve ne zaman söylediğini belirtmiyor.

Askeri ve ekonomik baskı

JTA, üçüncü bir ABD uçak gemisinin yakında Orta Doğu'ya ulaşmasının beklendiğini bildirdi. Bunu, Washington'un olası bir yeniden çatışmaya hazırlanabileceğinin işareti olarak nitelendirdi. ABD ara seçimleri ise 3 Kasım'da yapılacak.

JTA'nın savaşın 28 Şubat'ta başladığını ve yaklaşık iki ay sürdüğünü belirttiği çatışmalar Nisan ayında durdurulmuştu. JTA, İran'ın dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini aksatmayı sürdürdüğünü, ABD'nin ise Tahran'a yönelik ekonomik baskıyı sürdürdüğünü aktardı.

Habere göre, 28 Şubat saldırılarından bu yana petrol fiyatları yüzde 46 artarak varil başına 104 dolara yükseldi. ABD'de benzin fiyatları ise yüzde 46 artarak galon başına 4,36 dolara çıktı. JTA, bunun Trump'a saldırı için bir teşvik daha sağlayabileceğini söyledi.

Analistlerin görüşleri

İsrail'in Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı ve İsrail askeri istihbaratının araştırma biriminde İran şubesinin eski başkanı Danny Citrinowicz, JTA'ya şunları söyledi: "Diplomatik bir çözüm olmadan, tırmanma ihtimali çok yüksek."

Trump'ın "şu anda zafer ilan edemeyeceğini, ama bir şey yapmadan da ayrılamayacağını" söyledi. Ayrıca İran'ın sürekli deniz ablukasını kabul edemeyeceğini ve tankerlere saldırmayı sürdüreceğini ekledi.

Eski üst düzey bir İsrailli güvenlik yetkilisi Avner Vilan, Trump'ın ara seçimlerden önce saldırmayacağını açıkladığını ve beklemek için iyi nedenleri olduğunu söyledi. "Durumun kontrolden çıkması için bir önemli olayın yeterli olacağını" uyardı.

İsrailli düşünce kuruluşu Mitvim'in başkanı Gil Murciano, savaşın ABD'de popüler olmamasının, ara seçimlerden önce ABD kaynaklı bir tırmanışı daha olası kılmadığını söyledi. Pew Research Center'ın geçen hafta yayımlanan bir anketi, Amerikalıların yüzde 64'ünün Trump'ın İran'a yönelik ABD askeri eylemlerini yönetme biçimini onaylamadığını ortaya koydu, JTA'ya göre.

Arka plan

JTA'nın haberine göre Trump, İran ile diplomatik bir anlaşmaya varamadı. Hem Tahran hem Washington önceki savaşı kazandığını savunuyor. JTA, İran hükümetinin iktidarda kaldığını, nükleer ve balistik füze kapasitesini yeniden inşa edebileceğini ve Hürmüz Boğazı üzerinde hâlâ bir miktar kontrol uyguladığını belirtti.

İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nün geçen ay yaptığı bir ankete göre, İsraillilerin İran'a önleyici bir saldırı başlatılması konusunda görüşleri ayrışık. Karşı çıkanlar, destekleyenlerden az farkla çoğunlukta.

JTA ayrıca Trump yönetimi yetkilileri arasındaki görüşmelere ilişkin bir New York Times haberine atıfta bulundu. JTA haberinin mevcut metni tam bu noktada kesiliyor ve ayrıntılar doğrulanamadı.