Trump, İran savaşının ABD zaferiyle hızla sona ereceğini söyledi

WASHINGTON — ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki savaşın çok hızlı biçimde sona ereceğini ve Birleşik Devletler'in bu savaşı kazanacağını söyledi. Bu iddia, Al Jazeera Arabic'in Telegram kanalındaki bir paylaşımda yer aldı. İddia bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Paylaşımda kanal, Trump'ın ABD'nin "tıpkı Venezuela'da kazandığımız gibi" kazanacağını söylediğini aktardı. Paylaşım kısa bir son dakika haberiydi. Trump'ın nerede ya da ne zaman konuştuğuna veya zaferden ne kastettiğine dair bir ayrıntı vermiyordu. Paylaşımın zaman damgası 27 Ekim 2026.

Bunun yanı sıra BBC Persian, canlı yayın sayfasında Trump'ın bir seçim mitinginde, geri dönebilseydi İran'a saldırma kararını değiştirmeyeceğini söylediğini bildirdi. Yayıncının özetine göre Trump savaşı yaptığı en "iyi" işlerden biri olarak niteledi. Kaynaklar, bunun Telegram paylaşımındaki konuşmayla aynı etkinlik olup olmadığını belirtmiyor.

Netanyahu ve Pentagon

BBC Persian ayrıca İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun destekçilerine "eşsiz bir fırsattan" söz ettiğini bildirdi. Netanyahu'nun, İsrail'in Trump ile birlikte İran tehdidini "bir kez ve tamamen" ortadan kaldırabileceğini söylediği aktarıldı. Canlı yayın sayfasına göre sözleri, bir İsrail seçiminin sonuçlarının açıklandığı sırada geldi. Sayfa konuşmanın tarih ve yerini vermedi.

Aynı sayfa, Pentagon'a atfen ABD'nin İran savaşına şimdiye kadar 47 milyar dolar harcadığını aktardı. BBC Persian, Pentagon'un bu açıklamayı ne zaman yaptığını belirtmedi. Rakamın nasıl hesaplandığını da açıklamadı.

İran'ın tepkisi

İran hükümeti, Trump'ın sayfanın "İslamabad mutabakatı" olarak adlandırdığı konudaki yorumlarını eleştirdi. BBC Persian'ın aktardığı bir açıklamada İran, Trump'ın sözlerinin Birleşik Devletler'in uluslararası taahhütlerini umursamadığının bir kanıtı olduğunu söyledi. Sayfa, bu mutabakatın içeriğini tarif etmedi.

Cumhurbaşkanı Masoud Pezeşkiyan, bir kabine toplantısında bakanların, kurum başkanlarının ve yardımcılarının maliyetleri yöneterek ve düşürerek tamamen hazırlıklı olmaları gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan, hükümetin "ne savaş ne barış" durumunun ötesine geçmek için çalışacağını belirtti. Ayrıca devlet kurumlarından ülkedeki "değişen koşullara" hazır olmalarını istedi.

İran'ın resmi haber ajansı IRNA, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin kabineye Katar heyetinin ziyaretini anlattığını bildirdi. Arakçi, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye'den üç üst düzey yetkiliyle yapılan görüşmeleri de anlattı. IRNA'ya göre bu görüşmelerde, ABD desteğiyle olası bir İsrail askeri eylemine karşı uyarılar yapıldı.

Katar taslak anlaşması

BBC Persian, adı açıklanmayan ve konuya aşina bir kaynağa dayandırılan Reuters haberine atıfta bulundu. Kaynağa göre Katarlı arabulucular, pazar günü İranlı yetkililere savaşı sona erdirmek için yeni bir taslak anlaşma verdi. İran'ın haftanın sonuna kadar yanıt vermesi bekleniyordu.

Kaynak ayrıca, pazartesi günü Tahran'da yapılacak dört taraflı bir toplantı öncesinde Netanyahu'nun o hafta saldırılara yeniden başlayabileceği yönünde kaygılar olduğunu söyledi. Kaynaklar bu toplantının taraflarını isimlendirmiyor. Ayrıca saldırıların neleri içereceğini de belirtmiyorlar.

Katar ile yaşanan anlaşmazlık

İran ve Katar birbirlerini alenen eleştirdi. IRNA'ya göre İran Dışişleri Bakanlığı Halkla İlişkiler Ofisi Başkanı Mahmud Maleki, Katar Dışişleri Bakanlığı İletişim Dairesi Başkanı İbrahim el-Haşimi'nin açıklamalarına yanıt verdi.

El-Haşimi, Katar'ın ve diğer Körfez İşbirliği Konseyi devletlerinin bölgesel bir güvenlik çerçevesi kurmaya hazır olduklarını defalarca açıkladığını söylemişti. Ona göre artık önerilen ilkelere bağlı kalmak ve iyi niyet göstermek Tahran'a düşüyordu. Ayrıca İran'ın açıkladığı tutumları eyleme dönüştürmesi, bölge ülkelerini tehdit etmeyi bırakması ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü garanti etmesi gerektiğini ekledi.

Maleki, İran'ın Katar da dahil olmak üzere tüm ülkelerden politikalarında karşılıklı iyi niyet göstermelerini beklediğini söyledi. BBC Persian'ın Maleki'nin açıklamasına ilişkin aktarımı yarım kalmış durumda. Aktarıma göre Maleki, Katar'dan belirli eylemleri tekrarlamaktan kaçınmasını istedi; özellikle "saldırgan tarafların" İran'a karşı askeri saldırganlık için topraklarını ve tesislerini kullanmasına izin vermemesini talep etti. İranlı üst düzey bir dışişleri yetkilisi ise ayrıca Katar'ı "arabuluculuğun gereklerine uymaya" ve medya yorumlarında daha dikkatli olmaya çağırdı.

Moskova ziyareti

BBC Persian'ın bildirdiğine göre Pezeşkiyan, gaz ihraç eden ülkelerin zirvesinin yan etkinliği kapsamında Moskova'da Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştükten sonra İran'a döndü. Özete göre Pezeşkiyan ayrıca Katar Emiri ile de görüştü. İran gazeteleri Putin görüşmesine geniş yer verdi. BBC Persian'a göre Donya-e-Eqtesad ve Etemad gazeteleri, görüşmeyi İran ile ABD arasındaki yüksek gerilim ve yeni bir askeri saldırı turu ihtimali karşısında önemli olarak nitelendirdi.

Aynı habere göre Tahran'daki gazeteler ön sayfalarında İsrail seçimine büyük ölçüde yer vermedi. Başlıca İran haber ajansları ve devlet televizyonu ise sonuçlara haberlerinde geniş yer ayırdı.

Doğrulanmayan noktalar

Trump'ın hızlı kazanma ve Venezuela karşılaştırmasına ilişkin sözlerinin tek kaynağı Telegram paylaşımı. İncelenen materyalde bu açıklamaya ait resmi bir metin veya video yoktu. Kaynaklar, Trump'ın hangi askeri ya da diplomatik adımları düşündüğünü belirtmiyor. Ayrıca İran'ın Katar taslağını kabul edip etmeyeceğini ya da Trump'ın sözlerine nasıl yanıt vereceğini de söylemiyorlar.

Arka plan

Kaynaklar, en az bir ara ya da mutabakattan geçmiş bir ABD-İran savaşını anlatıyor ve yeni bir saldırı turunun endişe konusu olduğunu gösteriyor. Pezeşkiyan'ın "ne savaş ne barış" ifadesi çözülmemiş bir durumu işaret ediyor. Katar arabulucu rolü üstlendi. Bu rolü, Körfez'deki güvenlik ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği konusunda Tahran ile yaşanan karşılıklı açıklamalarla sınandı.