Hamaney, savaşı sona erdirme koşullarını Mekke paktı toplantısının ardından açıkladı

TAHRAN — İran Yüksek Lideri Mücteba Hamaney, Endonezya haber sitesi Republika'nın aktardığına göre, salı günü Tahran'ın savaşın sona erdirilmesine ilişkin koşullarının yerine getirilmesi çağrısında bulundu ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün önemini vurguladı.

Bu haberin dayandığı tek kaynak Republika'dır; Republika ise İran'ın resmi haber ajansı IRNA'yı kaynak gösteriyor. Zenga News, aşağıda anlatılan açıklamaları ve toplantıyı bağımsız olarak doğrulamış değildir.

Hamaney ne dedi

Republika'ya göre Hamaney, açıklamalarını salı günü, 27 Ekim 2026'da, Tümgeneral Mohsen Rezaei ile yaptığı bir toplantıda yaptı. Republika, Rezaei'yi İran Yüksek Güvenlik Konseyi'nin sekreteri olarak tanımlıyor. Haberde, Rezaei'nin Yüksek Lidere ülkenin güvenlik durumu ve birçok alanda süren çalışmalar hakkında bilgi verdiği, bunun da IRNA'nın aktardığı biçimde gerçekleştiği belirtiliyor.

Republika, Hamaney'in yetkilileri İran halkının ve "direniş cephesi" olarak adlandırdığı yapının hak ve çıkarlarını gözetmeye çağırdığını bildiriyor. Hamaney'e göre bu, İran yetkililerinin çatışmanın sona ermesi için ortaya koyduğu çeşitli koşulların yerine getirilmesiyle sağlanmalıdır.

Habere göre Hamaney ayrıca "ne savaş ne barış" olarak nitelendirilen mevcut durumun sona ermesi çağrısında bulundu. Bu ifade, Republika'nın Endonezyaca metninden çevrilmiştir.

Republika, Hamaney'in Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ulusal ve bölgesel güvenliğin korunması aracı olarak tanımladığını yazıyor. Habere göre o, komşu ülkelerle ilişkilerin kalıcı ortak çıkarlara dayanarak güçlendirilmesinden de söz etti.

Republika'nın haberi, İran yetkililerinin koyduğu koşulları sıralamıyor. Bu koşulları kimin belirlediğini, ne zaman açıklandığını veya kime yöneltildiğini de belirtmiyor.

Konsey ve bölgesel düzen

Republika'ya göre Hamaney, Yüksek Güvenlik Konseyi'ni ve sekreterliğini "politika yapımının kavşağı" olarak niteledi. Habere göre o, kültürel, siyasi, ekonomik ve güvenlikle ilgili kararların birbirine bağlı olduğunu vurguladı.

Republika ayrıca Rezaei'nin İran'ın stratejik politikasını "içsel bölgesel düzenlemeler ve düzen" oluşturma politikası olarak tanımladığını bildiriyor. Habere göre bu ifade, bölgenin kendi içinden ortaya çıkan bir güvenlik çerçevesi anlamına geliyor. İngilizce ifade Republika'nın metninde yer alıyor.

Dört taraflı görüşmelerle bağlantı

Republika, toplantının 26 Ekim Pazartesi günü Tahran'da yapılan dört taraflı güvenlik görüşmelerinin ardından gerçekleştiğini belirtiyor. Habere göre İran, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın üst düzey yetkilileri bu görüşmelere katıldı.

Habere göre katılımcılar, bölgesel barış ve güvenlik konusundaki görüşmelerin sürdürülmesi konusunda anlaştı. Republika bunu, askeri tırmanışın yeniden yaşanmasını önlemeye yönelik diplomatik çabaların bir parçası olarak tanımlıyor.

Republika'nın haberinin başlığı, toplantıyı "Mekke paktı" ülkeleriyle ilişkilendiriyor. Ancak sunulan haber metni bu terimi tanımlamıyor. Pazartesi günkü görüşmelerdeki dört ülkenin bu grubu oluşturup oluşturmadığını da belirtmiyor. Ayrıca görüşmelerde neyin ele alındığı, her hükümeti kimin temsil ettiği veya görüşmelerin sürdürülmesi dışında neler üzerinde anlaşıldığı hakkında bilgi vermiyor.

Doğrulanmayan noktalar

Mevcut malzemeden birkaç nokta belirsiz kalıyor.

• Tahran'ın savaşın sona ermesi için koyduğu belirli koşullar belirtilmiyor.
• Republika, hangi tarafların savaştığını veya şu anda hangi askeri faaliyetlerin sürdüğünü belirtmiyor.
• Haber, Hamaney'in Hürmüz Boğazı'nın "kontrolü" ile neyi kastettiğini veya bunun nasıl uygulanacağını açıklamıyor.
• Suudi Arabistan, Türkiye, Pakistan veya başka herhangi bir hükümetin tepkisi haberde yer almıyor.
• Açıklamalar, Republika aracılığıyla IRNA'ya atfediliyor. Bağımsız bir teyit gösterilmiyor.

Arka plan

Haberde, Hürmüz Boğazı hakkında sınırlı bağlam sunan iki fotoğraf ve açıklaması bulunuyor. Açıklamalardan biri, boğazda bir deniz mayınına çarptıktan sonra yanan bir petrol tankerini tarif ediyor. Açıklamada tarih, tankerin adı veya sahibi belirtilmiyor.

İkinci açıklama, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun (IRGC) 4 Mayıs 2026 Pazartesi günü yayımladığı Hürmüz Boğazı'nın yeni haritasına atıfta bulunuyor. Açıklama, X'ten alınmış bir ekran görüntüsünü kaynak gösteriyor. Republika'nın metni haritanın neyi gösterdiğini belirtmiyor ve Zenga News haritayı görmüş değildir.

Republika'nın haberi, çatışmanın daha geniş tarihçesini vermiyor. Savaşın ne zaman başladığını, tarafların kim olduğunu veya daha önce hangi diplomatik girişimlerin yapıldığını açıklamıyor. Yalnızca Hamaney'in o an geçerli olduğunu söylediği "ne savaş ne barış" durumuna değiniyor.

Haber ayrıca Mücteba Hamaney'in Yüksek Lider makamına ne zaman geldiğini belirtmiyor. Unvanı açıklama yapmadan açılış cümlesinde kullanıyor.

Republika haberini 27 Ekim 2026 tarihinde 22:56 UTC'de yayımladı.