Rapor, Knesset oylamasından önce 227 aşırılıkçı açıklama sayıyor

KUDÜS — Associated Press'in salı günü yayımlanan bir haberi, İsrailli araştırma merkezi Ofek'e göre 2026'nın başından bu yana İsrail siyasetinde yapılan 227 aşırılıkçı ve kışkırtıcı açıklamayı saydı. Sayım, 27 Ekim'de yapılması planlanan Knesset seçimleri öncesinde geldi.

Associated Press'in aktardığı habere göre, bakanlardan, Knesset üyelerinden ve siyasi yetkililerden gelen açıklamaların çoğu Gazze Şeridi ve Batı Şeria'daki Filistinlileri hedef aldı. Bazı açıklamalar İsrail'deki Arap vatandaşları ve onların siyasi ve sivil haklarını konu aldı. Habere göre, seçim kampanyası yoğunlaştıkça bu tür içerikleri yaymak için sosyal medya ve yapay zekâ araçlarının kullanımı da arttı.

Haberde birkaç açıklamaya yer verildi. Habere göre Zehut partisinin lideri Moshe Feiglin, Gazze sakinlerini su kesintisi dahil yollarla oradan zorla çıkarma çağrısı yaptı. Diaspora İşleri Bakanı Amichai Chikli'nin Filistin ulusal kimliğinin varlığını reddettiği aktarıldı. Haberde ayrıca Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in Gazze'de İsrail yerleşimlerinin yeniden kurulması çağrısı, Savunma Bakanı Israel Katz'ın bölgedeki yıkıma ilişkin sözleri ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Negev ve Celile'nin Yahudi karakterinin güçlendirilmesine dair açıklamaları yer aldı.

Haberde ayrıca Arap siyasi temsilinin meşruiyetini sorgulayan açıklamalar da anlatıldı. Otzma Yehudit partisinden Knesset üyesi Tsvika Fogel'in, Mansour Abbas ve meslektaşlarının yerinin Knesset genel kurulu değil sorgu odaları olduğunu söylediği aktarıldı. Haberde, Knesset üyesi Tsvi Sukkot'un Arap milletvekillerini "beşinci kol" olarak tanımladığı belirtildi. Ayrıca Knesset üyesi Limor Son Har-Melech'in, Filistin akademik kurumlarında eğitim görmüş Arap sağlık çalışanlarının İsrail sağlık sisteminde çalışmasının engellenmesi çağrısı yaptığı aktarıldı.

Batı Şeria'da haber, yerleşimci saldırılarındaki artışı anlattı. Nablus'un güneyindeki El-Lubban eş-Şarkiye köyünde, bir Filistinli dükkânın önüne İsrail bayraklarının konularak dükkâna erişimin engellendiği olaya değindi. Dükkân sahibi Muayad Awais, Associated Press'e bölgede tekrarlanan saldırılar yaşandığını ve bayrakların kaldırılması hâlinde kendisine tehditler geldiğini söyledi. Haberde ayrıca birçok yerleşimci şiddeti vakasında hesap verebilirliğin sınırlı olduğu not edildi.

Habere göre Başbakan Benjamin Netanyahu, aşırı sağcı müttefikleriyle aynı dili her zaman kullanmıyor. Ancak onun seçim kampanyası, eleştirmenlerin kışkırtma olarak nitelendirdiği "Sağ ya da Filistin" sloganıyla yürütülüyor.

Habere göre İsrailli yetkililer, savaş sırasındaki hükümet politikalarıyla bağlantılı uluslararası suçlamaları reddediyor. Haber, 227 açıklamadan kaçının resmî bir işlemle sonuçlandığını belirtmiyor; ayrıca her birinin kışkırtma tanımına uyup uymadığına kimin karar vereceğini de belirtmiyor. [Not: Kaynak, açıklamaların her bir partiye göre kaçının yapıldığına dair bir rakam vermiyor.]

Arka plan

Knesset seçimi 27 Ekim'e planlanmış durumda. Haber, bu açıklamaları Filistinlilerin ve İsrail'deki Arap vatandaşların haklarına ilişkin daha geniş tartışma ile siyasi söylemin kamusal katılım ve nüfus grupları arasındaki ilişkiler üzerindeki etkisi bağlamına yerleştiriyor.

Haber Gazze'deki savaşa atıfta bulunuyor ve bazı yetkililerin o çatışma sırasındaki hükümet tutumlarıyla bağlantılı uluslararası suçlamaları reddettiğini belirtiyor. Rakamlar, Ofek'in açıklamaları sınıflandırmasından geliyor. Associated Press haberi, bu makaledeki sayım ve alıntılanan açıklamalar için tek kaynak.