Arakçi: İran, arabulucular aracılığıyla Hürmüz'ü yeniden açmaya yönelik yedi günlük plan üzerinde görüşüyor

TAHRAN — İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Çarşamba günü Tahran'ın, bölgesel savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için önerdiği yedi günlük planın uygulanma yollarına ilişkin arabuluculara yakın ve sürekli bir temas içinde olduğunu söyledi.

Arakçi, sözlerini Arab News'in aktardığına göre X platformundaki bir paylaşımında dile getirdi. "Cesur Silahlı Kuvvetlerimiz Vatan'ı savunmaya tam olarak hazır olsa da İran diplomasinin başarılı olması için bir şans vermeyi sürdürüyor" diye yazdı.

Arakçi şunu da ekledi: "Yedi Günlük Planımızın bir haftadan bile kısa sürede uygulanmasını sağlayabilecek fikirleri gözden geçirmek için aracılarla yakın ve devam eden temas halindeyiz."

Al Jazeera Arapça, "son dakika" olarak işaretlediği bir Telegram paylaşımında aynı açıklamayı Arapça olarak aktardı. Paylaşımda, Arakçi'nin planın bir haftadan kısa sürede hayata geçirilmesini sağlayacak fikirleri görüşmek üzere arabuluculara yönelik temasların sürdüğünü belirttiği yazıldı. Telegram paylaşımı bir sosyal medya içeriği olup manşet dışında herhangi bir ayrıntı vermedi.

Planın içeriği

Arab News'in aktardığına göre İran, yedi günlük planı Eylül ayında önerdi ve planı Katar aracılığıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne iletti. Arakçi o dönemde, "gerekli koşullar" yerine getirilirse Hürmüz Boğazı'nın yedi gün içinde yeniden açılacağını söylemişti. Bu koşullardan birinin Orta Doğu genelinde ateşkes olduğunu belirtmişti.

Arab News'in haberine göre İran ayrıca yurt dışındaki varlıklarının serbest bırakılmasını, petrol sektörüne uygulanan yaptırımların kaldırılmasını ve ABD'nin deniz ablukasının sona erdirilmesini talep etti.

Son açıklama hangi fikirlerin görüşüldüğünü belirtmiyor. Ayrıca ABD'nin plana ya da planın yeni bir unsuruna yanıt verip vermediğini de söylemiyor.

Katar'ın rolü ve ABD'deki haberler

Arab News'in bir özetine göre Katarlı arabulucular, İran ile ABD ve İsrail arasındaki çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan yeni bir öneri sunmuştu. Özette, İran'ın teklifi değerlendirdiği ve yakında yanıt vermesinin beklendiği belirtiliyordu. Sunulan haber metninde bu öneriye ilişkin ayrıntılar yer almıyor ve İranlı yetkililer de öneriyi doğrulayan bir açıklama yapmış değil.

Bunun yanı sıra ABD haber sitesi Axios, Çarşamba günü Katar öncülüğündeki bölgesel arabulucuların "diplomatik bir anlaşma" için baskı yaptığını bildirdi. Axios'a göre amaç, ABD ile İran arasındaki müzakereleri yeniden başlatmak ve 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinden sonra savaşa geri dönülmesini önlemek.

Axios, ABD, İsrail ve bölgedeki diğer kaynaklara dayandığını belirtti. Habere göre Katarlılar, "ABD'den bazı yaptırım hafifletmeleri karşılığında" İran'ı, bombalanan nükleer tesislerini BM müfettişlerinin ziyaret etmesine izin vermeye ikna etmeye çalışıyor. Arab News bu aktarımı yineledi. Mevcut materyalde bunu doğrulayan ne İran'dan ne de ABD'den bir açıklama yer alıyor.

İran'ın açıklamasına göre Pazar günü bir Katar heyeti görüşmeler için Tahran'a geldi. Arab News'in aktardığı İran açıklamasında, müzakerelerdeki son durum, Hürmüz ve enerji arzı dahil olmak üzere görüşmelerin kapsamındaki konular arasında sayıldı.

Yeniden saldırı tehditleri

Arab News'in haberine göre Arakçi'nin açıklamaları, ABD ve İsrail'in İran'a yeniden saldırma yönündeki tehditlerinin arttığı bir dönemde geldi. Haberde bu son tehditlere ilişkin ayrıntı verilmedi. Savaş, Şubat ayında ABD ve İsrail'in başlattığı çatışmayla başladı.

Arakçi'nin silahlı kuvvetlerin "Vatan'ı savunmaya tam olarak hazır" olduğuna yönelik sözleri, aynı paylaşımda diplomasiye ilişkin yorumlarıyla birlikte yer aldı.

Arka plan

Arab News'e göre savaş başladığından bu yana İran, Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol iddia ediyor. Habere göre İran, izni olmadan geçmeye çalışan gemileri düzenli olarak hedef alıyor. ABD ise İran limanlarına karşı deniz karşı ablukasıyla karşılık verdi.

Arab News'e göre krizi sona erdirme yönündeki diplomatik çabalar tıkanmış durumda. Haber, tıkanıklığı özellikle kalıcı bir çözüme giden yolu ortaya koyan Haziran anlaşmasının çökmesine bağladı. Kaynak materyal bu anlaşmanın koşullarını ya da başarısız olmasının nedenlerini açıklamıyor.

Arab News haberiyle yayımlanan ve Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından dağıtılan bir görselde, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman bin Cassim Al Sani'nin Tahran'da Arakçi ile görüştüğü görülüyor. Görselin altyazısında tarih 27 Ağustos 2026 olarak veriliyor.

Haberlere göre Katar, en azından Eylül ayından bu yana İran'ın tekliflerini Washington'a ileten kanal olarak hareket ediyor. İran'ın arabuluculara olası yanıtının zamanlaması ve herhangi bir ABD tepkisi doğrulanmış değil.